www.eurobaluchi.com

حال ساده   

شيوه ساختن:  با استفاده از جدول ساختمان فعل ، زمان حال ساده را ميتوان بشكل زير بيان نمود، كه در آن پيشوند فعلی a در بعضی لهجه ها از جمله مكرانی بكار نميرود. در لهجه های سراوانی و سرحدی پيشوند a همانند "می" در فارسی علامت استمرار در يك دوره زمانی (ماضی و مضارع) ميباشد.  ريشه فعل (بن حال) از مصدر مكرانی ساخته ميشود و شناسه زمانی برای زمان حال ساده وجود ندارد.

شناسه شخصی حال  +  --- +  بن حال + a = حال ساده  

مثال:

زمان حال ساده  ( آوردن  yarag  , بردن barag)
 فارسی   حال ساده شناسه شخصی شناسه زمانی ريشه فعل پيشوند فعلی  لهجه
من می برم

mon a baran

an

--- bar    a    سراوانی
من می برم

man a barin

in

--- bar a سرحدی مركزی و شمالی
من می آورم mon a yaran an --- yar a سراوانی
من می آورم man a yarin in --- yaar a سرحدی مركزی و شمالی 

 

حال ساده فعل بودن

حال ساده فعل بودن (  مكرانی، سرحدی جنوبی  و مركزی )

 

اول  شخص

 دوم شخص

 سوم شخص

مفرد hastan   هستم

haston    سرحدی مركزی

hastey   هستی hastent  هست
جمع hasteyn   هستيم hastey هستيد hastant  هستند

 

فرم خلاصه شده فعل بودن (حذف hast)

همانند فارسی كه فعل بودن دارای پيشوند "می" نميباشد، فعل بودن در بلوچی سرحدی و سراوانی نيز بدون پيشوند a بكار ميرود. 

(فرم خلاصه شده) حال ساده فعل بودن ( مكرانی، سرحدی جنوبی  و مركزی )

 

اول  شخص

 دوم شخص

 سوم شخص

مفرد man an   من هستم

man on   سرحدی مركزی

ta ey  تو هستی

tow ey   مكرانی

a ent او هست
جمع ma ey ما هستيم šoma eyt شما هستيد a ant آنها  هستند

حال ساده فعل بودن (سراوانی)

حال ساده فعل بودن ( سراوانی )

 

اول  شخص

 دوم شخص

 سوم شخص

مفرد hastan  هستم hastey   هستی hastow    هست
جمع hasteyn   هستيم hastey هستيد hastent  هستند

 

فرم خلاصه شده فعل بودن (سراوانی)  (حذف hast)

(فرم خلاصه شده) حال ساده فعل بودن ( سراوانی )

 

اول  شخص

 دوم شخص

 سوم شخص

مفرد mon an من هستم tow ey       تو هستی ayi ow       او هست
جمع ma ey ما هستيم šoma eyt شما هستيد ayan ent آنها  هستند  

 

 

حال ساده فعل بودن (سرحدی شمالی)

حال ساده فعل بودن (  سرحدی شمالی )

 

اول  شخص

 دوم شخص

 سوم شخص

مفرد aston   هستم astey   هستی astent      هست 
جمع astan     هستيم  aste هستيد astant  هستند

 

فرم خلاصه شده فعل بودن (سرحدی شمالی) (حذف ast)

 

(فرم خلاصه شده) حال ساده فعل بودن (سرحدی شمالی )

 

اول  شخص

 دوم شخص

 سوم شخص

مفرد man on     من  هستم ta  ey  تو هستی a ent او  هست
جمع amma an  ما  هستيم šoma et شما  هستيد a antآنها هستند