www.eurobaluchi.com

صفت

 

صفت كلمه ايست كه حالت و چگونگی اسم را بيان ميكند و اسمی كه همراه صفت آمده و توسط آن وصف ميشود، موصوف خوانده ميشود.
 

sohr         سرخ، قرمز           zard            زرد              wašš        شيرين، خوب

bad            بد                    borz         بالا،بلند             jahl         پايين، كوتاه

 

Ā kúh borz ent.         آن كوه بلند است

Síbān sohr ant.          سيبها قرمز هستند

 

 

صفت در فارسی نو بعد از موصوف می آيد، مانند كوه بلند. در بلوچی صفت قبل از موصوف واقع شده و پسوند ín نيز به انتهای آن اضافه ميگردد مانند كوه بلند  Borzín kúh.

Bāgāni kabúdar sabzín, tuti zímel o wašš labzín  (كبوتر سبز باغها، طوطی زيبا و خوش لحن (بخشی از ترانه فيض محمد، خواننده بلوچ

 

صفت به تنهايی هم بصورت مفرد و هم جمع بكارميرود.
 

sohrín           قرمز                  sohrínān        قرمزها

borzín           بلند                   borzínān         بلندها            

 

صفت همراه موصوف بصورت مفرد بكارميرود حتی اگر موصوف جمع باشد.
 

borzín kúh         كوه بلند                      borzín kúhān     كوههای بلند   

sohrín síb       سيب قرمز                       sohrín síbān       سيبهای قرمز

صفت برتری

 

شيوه ساختن
 صفت   =  صفت برتری + ter

 

gehter  بهتر                     borzter  بلندتر                 ťuhter   بزرگتر

 

صفت عالی 

 

شيوه ساختن
 صفت   =  صفت عالی + terín

 

gehterín  بهترين                     borzterín  بلندترين                 ťuhterín    بزرگترين

 

 

 

 

 صفت فاعلی

 

úk +  بن حال =  صفت فاعلی

 

صفت فاعلی

بن حال

مصدر حال

barúk      برنده bar

barag        بردن

newisúk   نويسنده  newis newisag    نوشتن
bāhínúk    بازنده bāhín bāhínag   باختن
gerúk       گيرنده ger gerag       گرفتن
yārúk      آورنده yār yārag       آوردن
eškonúشنونده eškon eškonag   شنيدن
gwašúk     گوينده gwaš gwašag     گفتن

 

 

 صفت مفعولی

 

بن ماضی  =  صفت مفعولی + a(g) 

 

 

صفت مفعولی

بن ماضی

مصدر گذشته

borta(g)    برده bort

borten   بردن

jata(g)      زده jat jaten      زدن
kapta(g)   افتاده kapt kapten   افتادن
gepta(g)   گرفته gept gepten   گرفتن
sohta(g)   سوخته soht sohten   سوختن
rehta(g)   ريخته  reht rehten   ريختن
nešta(g)   نشسته nešt nešten   نشستن